Eikenprocessierups

eikeprocessierups trosEikenprocessierups

Voorkom klachten en houd rekening met brandharen van eikenprocessierupsen. Laat rupsen met rust en vermijd contact met nesten en spinsels.

Op een groot aantal eikenbomen in Zuid- en Midden-Nederland kan men in de maanden mei, juni en juli behaarde rupsen aantreffen. Deze rupsen gaan

Van rups naar vlinder

De eikenprocessierups is de larve van een nachtvlinder die haar eitjes legt in de toppen van eikenbomen. Daar overwinteren ze. Eind april, begin mei komen de rupsen uit de eitjes. Na een aantal vervellingsstadia zijn ze in juli volgroeid. Na de derde vervelling krijgen de rupsen brandharen. Dit is tussen half mei en eind juni. In juli verpoppen de rupsen zich tot een onopvallende grijze nachtvlinder. De vrouwtjes leggen daarna hun eitjes, waaruit volgend jaar weer jonge rupsen komen.

Hoe kun je zien dat er eikenprocessierupsen in een eikenboom zitten?

eikenprocessierupsEikenbomen met eikenprocessierupsen zijn te herkennen aan de specifieke nesten op de stammen of dikkere takken: dichte spinsels van vervellingshuidjes, met brandharen en uitwerpselen. Vanuit hun nesten gaan de rupsen.

Eikenprocessierups of spinselmot?

Regelmatig verwarren mensen de eikenprocessierups met de spinselmot. Spinsel-motten zijn rupsen die verschillende soorten bomen en struiken kaalvreten (i.t.t. de eikenprocessierups die hoofdzakelijk op eikenbomen zit), en met een dicht wit zijdespinsel inkapselen. Spinselmotten hebben geen brandharen en zijn niet hinderlijk voor de mens.

Er zijn vooral risico

brandwonden eikenprocessierupsDe huidirritaties die binnen acht uur optreden, zijn rood en pijnlijk (huiduitslag). Ze gaan gepaard met hevige jeuk, die tot twee weken kan aanhouden. Als de brandharen in de ogen komen, kan binnen enkele uren een rode, pijnlijke en jeukende zwelling en irritatie optreden. Inademing van de brandharen kan leiden tot irritaties (slikklachten) en ontstekingen van het slijmvlies van de neus, keel en luchtwegen. Soms blijkt dat mensen een echte allergische reactie ontwikkeld hebben, zodat klachten veel sneller kunnen optreden. Ook dieren, met name honden en paarden kunnen klachten krijgen wanneer ze in contact komen met de brandharen.

Perioden van overlast van de brandharen van de eikenprocessierups

Periode

Ontwikkelingsstadium rups

Mate van ongemak

Tot half april

ei-stadium

beperkt ongemak

Half april tot half mei

jonge rupsen

beperkt ongemak

Half mei tot eind juni

volgroeide rupsen (brandharen, 3e – 6e larvale stadium)

veel ongemak

Half juni tot eind augustus

pop-stadium (nesten + haren)

ongemak

Juli tot september

vlinder (nesten + haren)

ongemak

Hoe klachten te voorkomen?

Vermijd elk contact met de rupsen en resten ervan, zoals met vrijgekomen brandharen en lege nesten. Zorg bij een bezoek aan een (natuur-)gebied met eikenprocessierupsen voor goede bedekking van de hals, armen en benen en ga niet op de grond zitten. Waarschuw kinderen voor het gevaar van de rups. Kies wanneer het mogelijk is voor een andere route waar geen besmette bomen staan.

Wat kan men zelf doen om de klachten te verlichten?

Om verdere verspreiding van de brandharen over het lichaam te voorkomen en om de ontstekingsreactie tegen te gaan is het zinvol de huid direct na de blootstelling met plakband te strippen, om zo alle brandharen te verwijderen. Vervolgens is het zeer belangrijk de huid goed te wassen en de ogen goed te spoelen met lauw water. Klachten verdwijnen in het algemeen binnen twee weken Een zachte cr

Als de eikenprocessierups in uw woonomgeving voorkomt probeer te voorkomen dat brandharen of nesten de woning binnenwaaien. Houd er rekening mee dat op plaatsen waar eikenprocessierupsen aanwezig waren de brandharen nog geruime tijd (6-8 jaar) voor ongemak kunnen zorgen.

Als kleren onder de brandharen zitten, wat moet men dan doen?

De brandharen zijn moeilijk uit de kleding te verwijderen. Om herhaalde blootstelling te voorkomen is het verwijderen van de haren uit de kleding echter wel noodzakelijk. De kleding moet daarom grondig gewassen worden (het liefst op 60 overlast van de brandharen heeft ondervonden.

Risico

Lopen dieren ook risicos?

Honden lopen vooral risico s wanneer zij in de bermen aan nesten snuffelen of deze in hun bek nemen. Houd uw hond dus goed in de gaten en/of aangelijnd en vermijd contact met de rupsennesten. Ook voor koeien en paarden geldt dat voorkomen moet worden dat zij aan de nesten kunnen zitten of deze in hun bek kunnen nemen. Paarden lijken gevoeliger voor de eikenprocessierups dan andere dieren. Daarnaast kunnen klachten optreden als bijvoorbeeld vee graast onder aangetaste eikenbomen of als gras afkomstig uit de directe nabijheid van aangetaste eiken als veevoer wordt gebruikt. In aangetaste eikenlanen wordt aangeraden geen vee te laten grazen binnen 10-15 meter rond de bomen.

Bestrijding

Gemeente, provincie of Rijkswaterstaat zijn verantwoordelijk voor het beheersen en bestrijden van de eikenprocessierups op bomen in hun beheer. Op plaatsen waar veel ongemak van de brandharen is, probeert men de plaag op een milieuvriendelijke manier zo vroeg mogelijk te bestrijden. Dit kan door middel van het wegbranden en/of opzuigen van rupsen en nesten of door vroegtijdige bespuiting met biologische middelen. Men kan ook alleen waarschuwen, een gebied tijdelijk afsluiten of helemaal niets doen. Natuurlijke vijanden van de rups zijn de sluipwesp en de sluipvlieg. Heeft u op uw eigen perceel te maken met besmette eikenbomen, dan bent u zelf verantwoordelijk voor de bestrijding. Wij raden u echter sterk af om de rupsen zelf te bestrijden. Neem hiervoor contact op met uw gemeente. Mocht de gemeente hier niet aan mee willen werken, dan kunt u zelf een deskundig bedrijf inschakelen. Mogelijk kan de gemeente u helpen aan adressen.

Meer informatie?

Voor meer informatie over gezondheidseffecten kunt u terecht bij de GGD in uw regio. Het adres van de GGD in uw regio vindt u via www.ggd.nl.

Voor informatie over bestrijding en aanpak van de overlast kunt u contact opnemen met uw gemeente.

Op www.natuurkalender.nl kunt u zien waar de eikenprocessierups is waargenomen, Ook kunt u hier zelf waarnemingen doorgeven.

Zie ook www.minlnv.nl/eikenprocessierups.

Print Friendly

Reageren is niet mogelijk