1

1e Uitbraak Afrikaanse Varkenspest in Duitsland

Zie: https://www.pscp.tv/bmel/1OwxWLWoAamKQ?t=1m8s

het Friedrich Loeffler Instituut, het Duitse onderzoeksinstituut naar dierziekten, het eerste geval van Afrikaanse varkenspest bij een wild zwijn in Duitsland bevestigd. Het kadaver werd enkele kilometers van de Duits-Poolse grens in de deelstaat Brandenburg gevonden.

Minister Klöckner, de Duitse minister van landbouw, benadrukte vandaag in een persconferentie dat er extra maatregelen worden genomen om verdere verspreiding te voorkomen.

Het besmette gebied moet nu snel worden geïdentificeerd en afgebakend, legt voorzitter van de FLI, prof. Thomas C. Mettenleiter, uit. Volgens de eerste bevindingen zou het wilde zwijn gerelateerd kunnen zijn aan de West-Poolse populatie. Daar komen dan beperkingen, legt landbouwminister Klöckner uit. Tot dusverre zijn er geen boeren getroffen, gaat het verder. Alle wettelijke voorzorgsmaatregelen zijn al genomen.

Maatregelen bij uitbraak

  1. Beperking van het verkeer van personen in het betrokken gebied
  2. Het betrokken gebied wordt geheel afgezet
  3. Verbod op jacht
  4. Gebruik van landbouwgrond om de wilde zwijnen effectief te kunnen bejagen.
  5. Creëren van jachtpaden in de landbouwgewassen en het zoeken naar gestorven wilde zwijnen en door het creëren van zones rondom het gebied in een ring rond het geïnfecteerde gebied.
  6. In bedrijf stellen van professionele jagers voor een drastische reductie van de wilde zwijnen.

De Duitse Jagersvereniging (DJV) roept autoriteiten op om samen te werken met jagers, boeren en boswachters om verspreiding van het virus in te perken.

De Duitse autoriteiten zullen onderzoeken hoever het virus zich in Duitsland heeft verspreid. Als meer bekend is van het besmette gebied zullen de autoriteiten het gebied afgrenzen. Mogelijk worden ook andere maatregelen genomen, zoals het beperken van toegang tot het gebied. Meer duidelijkheid hierover verwachten we de komende dagen en weken.

Intussen loopt het aantal besmettingen in Polen rap op. Daar zijn de laatste weken tientallen veelal kleinschalige houderijen besmet geraakt. Volgens de ambassade in Warschau staat het aantal uitbraken nu op 82.




Bever met tularemie (hazenpest) in Limburg

4 juni 2020

Bij een bever uit Noord-Limburg, dicht bij de Duitse grens, is Francisella tularensis, de veroorzaker van tularemie (hazenpest), aangetoond (zie kaart). Dit is de eerste keer dat deze bacterie bij een bever in Nederland is vastgesteld. Eind maart werd de bever dood gevonden. De melder gaf aan dat de dag ervoor de bever ziek was gezien op de weg en langs de waterkant.

Het onderzoek

De bever was een volwassen, mannelijk dier. Hij was mager en woog zo’n 23 kg. De maag was gevuld met waterige inhoud en gal, voedsel zat er niet in. In de dikke darm bevonden zich veel platwormen (trematoden). Het hart en de longen waren ontstoken. De bever had meerdere abcessen in de liesstreek (zie foto). Een PCR-test van materiaal van de lever en één van de abcessen testten beiden positief voor Francisella tularensis.

Abcessen in de liesstreek

Tularemie

Tularemie komt vrij algemeen in de wereld voor. Vooral knaagdieren en haasachtigen zijn gevoelig voor deze ziekte. De ziekte is bij mensen in Nederland zeldzaam. In de volksmond wordt vaak gesproken over ‘hazenpest’ en in Duitsland, wordt naast ‘Hasenpest’, ook de term ‘Nagerpest’ (Nager = knaagdier) veel gebruikt. In Duitsland, in de deelstaat Brandenburg,  is al eerder tularemie bij een bever vastgesteld*, maar tot op heden was deze ziekte nog niet in Nederland bij een bever aangetoond.

Zoönose

Tularemie is een zoönose, hetgeen inhoudt dat de mens de ziekte kan oplopen door contact met een besmet dier. Daarnaast kan de mens besmet raken met hazenpest door een insecten- of tekenbeet, door het binnenkrijgen van besmet (oppervlakte)water of voedsel of door het inademen van gecontamineerd stof of luchtdeeltjes. Informatie over de ziekteverschijnselen bij de mens kunt u vinden op de website van het RIVM (http://www.rivm.nl/Onderwerpen/T/Tularemie).

Voorzorgsmaatregelen

Je kunt nooit aan de buitenkant van een dood dier zien waaraan het is doodgegaan. Het is daarom altijd belangrijk om een ziek of dood dier met wegwerphandschoenen vast te pakken en deze na eenmalig gebruik weg te gooien.

Om een besmetting met hazenpest te voorkomen is het belangrijk om de volgende voorzorgsmaatregelen te nemen:

  • Als de temperaturen nog hoog genoeg zijn voor muggen en/of teken, gebruik dan insectenwerende middelen en/of draag insectenwerende kleding als u het veld in gaat.
  • Draag altijd wegwerphandschoenen bij het aanraken van zieke of dode dieren en gooi deze na eenmalig gebruik weg.
  • Was hierna uw handen met zeep en veel water en droog ze goed.
  • Zorg bij wondjes voor een goede wondhygiëne door de wond zorgvuldig te desinfecteren en verbind schaaf- en snijwondjes.
  • Was vóór het eten opnieuw goed uw handen.
  • Verhit (konijnen- en hazen)vlees altijd voldoende zodat het gaar is; eet geen rosé gebakken vlees (kerntemperatuur hoger dan 60 °C).

Meer informatie over tularemie (hazenpest)* zie ook bericht Duitsland: bever met tularemie

Informatie en andere DWHC berichten is beschikbaar op de DWHC website.
Informatie over de ziekte bij de mens is beschikbaar op de website van het RIVM.
Informatie over de ziekte bij dieren is beschikbaar op de website van Wageningen Bioveterinary R




Tijdelijke werkwijze voor het veterinair monitoringsprogramma bij Wilde zwijnen in Limburg

Stichting Faunabeheereenheid Limburg

Postbus 960

6040 AZ  ROERMOND

Onderwerp: Tijdelijke werkwijze veterinair monitoringsprogramma COVID-19

Geacht bestuur,

Met het COVID-19 virus in ons land is gebleken dat ook voor het landelijk veterinair monitoringsprogramma bij Wilde zwijnentijdelijk een alternatieve werkwijze gewenst is. Dit, om voor de betrokken zwartwildcoördinatoren een zo veilig mogelijke situatie tecreëren om hun werk uit te voeren. Middels dit briefbesluit besluiten wij enkele wijzigingen aan te brengen in de door ons verleende ontheffingen nummers 2015-11, 2015-12, 2015-13, 2015-14 en 2019-05, met betrekking tot de voorschriften die zien op het terkeuring en/of bemonstering aanbieden van geschoten en dood gevonden Wilde zwijnen. Deze wijzigingen zijn van toepassingzolang COVID-19 maatregelen in Nederland van kracht zijn ofwel in afstemming met ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en provinciaal zwartwildcoördinator anders bepaald wordt.

De voorschriften worden per 1 april 2020 vervangen door de volgende tijdelijke werkwijze:

De provinciale zwartwildcoördinator of diens vervanger dient binnen 8 uur van het bemachtigen van een Wild zwijn in kennis te worden gesteld, waarna binnen 24 uur door de toestemminghouder aan provinciale zwartwildcoördinator of diens vervanger een rapportage van visuele keuring door een Gekwalificeerd Persoon1 (GP) van longen, lever, nieren en milt wordt doorgegeven. De toestemminghouder is verplicht aan het genoemde onderzoek medewerking te verlenen. Wanneer er op basis van de keuring, naar het oordeel van de GP, sprake is dat het dier mogelijk niet voor menselijke consumptie geschikt is of er worden mogelijke afwijkingen gesignaleerd dan wordt de provinciale zwartwildcoördinator gevraagd van het dier bloed af te nemen voor nader onderzoek. Het dier wordt door de toestemminghouder in bewaring genomen tot de uitslag vannader onderzoek bekend is.

Middels steekproef wordt vanaf 1 april 2020 een deel van de bemachtigde dieren door de provinciale zwartwildcoördinator of diens vervanger bemonsterd en gekeurd, zijnde in totaal 30 dieren per kwartaal verspreid over Limburgexclusief die dieren waarbij mogelijke afwijkingen zijn gesignaleerd. De provinciale zwartwildcoördinator bepaalt conform richtlijnengesteld door het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit welke dieren dit zullen zijn.

Zoals bekend is het onderzoek op Trichinella verplicht voor alle Wilde zwijnen die in de handel worden gebracht. Hieronder valt ook het vlees dat geleverd wordt aan restaurants en horeca of dat wordt weggegeven of verkocht aan bijvoorbeeld de buurman.

De monstername voor het Trichinella onderzoek vindt plaats tijdens de visuele keuring van het dier door een GP. De GP is bevoegd om namens de NVWA de monstername voor het onderzoek op Trichinella bij karkassen van Wilde zwijnen uit te voeren en is verantwoordelijk voor een correcte manier van werken. Trichinella monsters kunnen binnen een week na bemachtiging van het dier door de toestemminghouder worden aangeboden bij de provinciaal zwartwildcoördinator aan huis ofwel bij een centraal verzamelpunt in de regio waar de provinciaal zwartwildcoördinator deze zal ophalen om vervolgens aan te bieden aan Eurofins, Roggedijk 4c in Helmond om te laten testen.

Bij het in kennis stellen van de provinciale zwartwildcoördinator of diens vervanger van het bemachtigenvan een Wild zwijn kan worden afgestemd op welke wijze een Trichinella monster wordt aangeboden.

De uitslag van de Trichinellatest zal via de provinciaal zwartwildcoördinator worden gecommuniceerd aan de toestemminghouder.

Zoals 4 december 2018 per brief als reactie op gedane aanbevelingen van de Jagersvereniging is toegezegd, worden de kostenvoor het uitvoeren van het Trichinella onderzoek vergoed door Provincie Limburg, dit zal ook met deze tijdelijke werkwijze onverminderd blijven gebeuren.

Onderhavig besluit en bijbehorende rechtsbescherming ziet enkel op ontheffingen nummers 2015-11, 2015-12, 2015-13, 2015-14 en 2019-05, met betrekking tot de voorschriften die zien op het ter keuring en/of bemonsteringaanbieden van geschoten en dood gevonden Wilde zwijnen.

Rechtsbescherming.

Als dit besluit uw belang rechtstreeks raakt en u het met de inhoud van dit besluit niet eens bent, kunt u bezwaar maken. U moet danbinnen zes weken na de dag waarop dit besluit is verzonden een bezwaarschrift indienen. Op deze procedure is de Algemene wetbestuursrecht van toepassing. Het bezwaarschrift moet worden ondertekend en moet ten minste bevatten: de naam en het adres vande indiener, de datum, een omschrijving van het besluit waartegen het bezwaar is gericht alsmede de redenen van het bezwaar(motivering). Het bezwaarschrift moet worden gericht aan: Gedeputeerde Staten van Limburg, Juridische Zaken en Inkoop, team Rechtsbescherming, Postbus 5700, 6202 MA Maastricht. Voor meer informatie verwijzen wij u naar www.limburg.nl.

Als u een bezwaarschrift heeft ingediend, dan kunt u tevens een verzoek tot het treffen van een voorlopige voorziening indienen bij de Voorzieningenrechter van de Rechtbank Limburg, locatie Roermond, Sector Bestuursrecht; Postbus 950, 6040 AZ Roermond. Voor meer informatie verwijzen wij u naar www.rechtspraak.nl.

Gedeputeerde Staten van Limburg namens dezen,

ing. C.M.P. Salomons clustermanager Natuur en Water

1)  Definitie Gekwalificeerd Persoon: als bedoeld in Verordening (EG) nr. 853/2004, bijlage III, sectie IV. In Nederland is dat de jager die metgoed gevolg het examen behorend bij de module “Wildhygiëne” van de SJN (Stichting Jachtopleidingen Nederland) heeft afgelegd.

Bezoekadres:

  • Limburglaan 10
  • NL-6229 GA Maastricht
  • Postbus 5700
  • NL-6202 MA Maastricht postbus@prvlimburg.nl
  • Tel     + 31 43 389 99 99
  • Fax   + 31 43 361 80 99 www.limburg.nl
  • IBAN –nummer: NL08RABO0132575728
  • BIC-code: RABONL2U



Italië, One health: 90 mensen ziek na eten van droge wild zwijnsworst

In Italië hebben 90 mensen het ziekenhuis in Turijn bezocht na het eten van rauwe worstjes bereid van een wild zwijn. Ze bezochten het ziekenhuis in de periode van 24 december 2019 tot 10 januari 2020.

Alle personen vertoonden de symptomen van trichinellose of hadden veranderde bloedwaarden. Sommigen hadden allebei. Trichinellose is een infectieziekte veroorzaakt door een worm. De symptomen zijn koorts, misselijkheid, spierpijn en/of buikpijn. Bij 48 personen is een besmetting met de Trichinella parasiet ook bevestigd met bloedonderzoek (serologie).

De personen zijn zeer waarschijnlijk besmet geraakt door het eten van vlees afkomstig van één geïnfecteerd wild zwijn. Deze infectie komt namelijk weinig voor in het betreffende gebied. Er zijn niet eerder mensen besmet geraakt in deze provincie en in de afgelopen 10 jaar was één wild zwijn besmet met Trichinella.

Bron: Promed Trichinellosis – Italy (PM): wild boar consumption. https://promedmail.org/promed-post/?id=6897663

Algemene informatie Trichinella

Trichinella is een rondworm die bij mensen trichinellose kan veroorzaken als men besmet vlees eet dat onvoldoende is verhit. Er bestaan meerdere Trichinella-soorten, waarvan Trichinella spiralis de bekendste is.

In Nederland moet ieder wild zwijn dat in de handel wordt gebracht, getest worden op de aanwezigheid van Trichinella. Dus alle wilde zwijnen die aan een particulier, restaurant, poelier of wildbewerkingsinrichting worden verkocht, of worden weggeven. Alleen een wild zwijn dat door de jager zelf wordt gegeten, hoeft wettelijk niet getest te worden, maar dit wordt wel sterk aanbevolen. Vlees dat met Trichinella larven is besmet, moet worden vernietigd en mag niet worden verkocht.

De gebeurtenis in Italië laat zien dat het belangrijk is om het onderzoek te laten uitvoeren, ook in gebieden waar de parasiet nauwelijks voorkomt. Dit geldt ook voor Nederland.

Meer informatie over de ziekte trichinellose bij de mens is te vinden op de website van het RIVM: https://www.rivm.nl/trichinellose

Eerdere berichten over Trichinella op de DWHC-website zijn te vinden op https://www.dwhc.nl/ziekten/trichinella/




Opnieuw Hazenpest in Utrecht geconstateerd.

 

 

In september 2019 is opnieuw hazenpest vastgesteld bij een haas in het werkgebied van de wildbeheereenheid Kromme Rijn in de provincie Utrecht. In dit gebied zijn ook in voorgaande jaren enkele hazen doodgegaan door hazenpest.

Hazenpest

Hazenpest is een ziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Francisella tularensis. Deze ziekte kan bij veel diersoorten voorkomen, maar vooral hazen en knaagdieren zijn gevoelig. Ook de mens kan door de bacterie ziek worden. Hazenpest is een zoönose, hetgeen inhoudt dat de mens de ziekte kan oplopen door contact met een besmet dier. Daarnaast kan de mens besmet raken met hazenpest door een insecten- of tekenbeet, door het binnenkrijgen van besmet (oppervlakte)water of voedsel of door inademen van gecontamineerd stof of luchtdeeltjes.

Informatie over de ziekteverschijnselen bij de mens kunt u vinden op de website van het RIVM(http://www.rivm.nl/Onderwerpen/T/Tularemie).

Doodsoorzaken haas

Als een dode haas wordt gevonden, wordt vaak gedacht dat het dier is doodgegaan door hazenpest, maar in de meeste gevallen is de oorzaak een andere. In de periode 2013 tot heden zijn bij DWHC 335 hazen onderzocht, waarvan er 40 hazenpest hadden. Dat bij een dode haas meteen aan hazenpest wordt gedacht, komt mogelijk door de aandacht voor deze ziekte. Deze aandacht komt omdat het een zoönose is en de mens door het nemen van de nodige voorzorgsmaatregelen (zie alinea verderop)  het risico op een besmetting kan verkleinen. In het bericht op de website van DWHC staat een tabel waarin per provincie is weergegeven in welke jaren bij hoeveel hazen hazenpest is vastgesteld.

In de meeste gevallen is de doodsoorzaak bij hazen dus een andere dan hazenpest. Kijkend naar de bij DWHC onderzochte dieren in 2019 tot nu toe (39 hazen), dan is te zien dat de meeste hazen zijn doodgegaan door de Yersinia – bacterie (9 hazen) of het lagovirus (EBHS en/of RHDV-2) (9 hazen). Een kaart met locaties staat op https://www.dwhc.nl/hazenpest-utrecht-2019/

Voorzorgsmaatregelen

Je kunt nooit aan de buitenkant van een dood dier zien waaraan het is doodgegaan. Het is daarom altijd belangrijk om een ziek of dood dier met wegwerphandschoenen vast te pakken en deze na eenmalig gebruik weg te gooien.

Om een besmetting met hazenpest te voorkomen is het belangrijk om de volgende voorzorgsmaatregelen te nemen:

–  Als de temperaturen nog hoog genoeg zijn voor muggen en/of teken, gebruik dan insectenwerende middelen en/of draag insectenwerende kleding als u het veld in gaat.

–  Draag altijd wegwerphandschoenen bij het aanraken van zieke of dode dieren en gooi deze na eenmalig gebruik weg.

–  Was hierna uw handen met zeep en veel water en droog ze goed.

–  Zorg bij wondjes voor een goede wondhygiëne door de wond zorgvuldig te desinfecteren en verbind schaaf- en snijwondjes.

–  Was vóór het eten opnieuw goed uw handen.

–  Verhit konijnen- en hazenvlees altijd voldoende zodat het gaar is; eet geen rosé gebakken vlees (kerntemperatuur hoger dan 60 °C).

Meer Informatie

Informatie over de ziekte bij de mens is beschikbaar op de website van het RIVM
Informatie over de ziekte bij dieren is beschikbaar op de website van Wageningen Bioveterinary Research Lelystad
Informatie over eerdere meldingen is beschikbaar op de DDWHC website.

 

 




Opnieuw hazenpest geconstateerd in Overijssel

In hetzelfde gebied waar in oktober 2018 bij twee van de vier onderzochte hazen hazenpest (tularemie) werd vastgesteld, is deze ziekte nu opnieuw aangetoond bij een haas.

De inzender van de betreffende haas had 6 dode hazen in zijn gebied gevonden. De hazen zagen er nog gaaf uit, er was niets aan te zien. Eén dier is ingestuurd voor onderzoek. De haas had een ernstige leverontsteking die werd veroorzaakt door de bacterie Francisella tularensis.

Overige hazenziekten 2019

In 2019 zijn tot half april bij het DWHC 23 hazen onderzocht. Er zijn diverse doodsoorzaken gevonden. Naast de haas met tularemie, zijn onder andere  7 hazen doodgegaan door besmetting met de bacterie Yersinia pseudotuberculose en 7 hazen door besmetting met een lagovirus (EBHS of RHDV-2).

Sterfte door yersiniose onder Europese hazen wordt het meest gezien in de koude en natte seizoenen. De Yersinia-bacterie komt wijdverbreid in de natuur voor, vooral onder woelmuizen. Vandaar dat de ziekte in het buitenland ook wel wordt aangeduid met knaagdierenziekte.

EBHS en RHDV-2 zijn verwante virussen. EBHS werd in de jaren ‘90 voor het eerst bij hazen in Nederland aangetoond. In 2015 is het RHDV-2 voor het eerst bij een haas in Nederland aangetoond.

 

Eerdere berichten naar aanleiding van de hazensterfte in Overijssel in 2018:

https://www.dwhc.nl/hazenpest-zenderen/

https://www.dwhc.nl/niet-alle-hazen-gaan-dood-door-hazenpest/

 

Meer informatie over hazenpest:

https://www.dwhc.nl/ziekten/tularemie

 

Meer informatie over Yersinia:

https://www.dwhc.nl/ziekten/yersinia-pseudotuberculosis/

https://www.dwhc.nl/yersinia-haas/

https://www.dwhc.nl/zoonosen-bij-hazen/

 

Meer informatie over EBHS en RHDV-2

https://www.dwhc.nl/hazen-rhdv-2-frankrijk/

https://www.dwhc.nl/haas-rhdv-2-nederland/