De wolf in Limburg

De Wolf

Situatie Wolf in Limburg

De wolf (Canis lupus) is een sociaal roofdier en past zich gemakkelijk aan. In de 19e eeuw is de Wolf uit Nederland verdwenen door verstedelijking, ontbossing en vervolging door de mens. De laatste decennia breidt het verspreidingsgebied van de Wolf zich vanuit Oost-Europa weer uit naar West-Europa (Akkermans, 2010).

In 2015 zwierf een Wolf een korte tijd door Groningen en Drenthe. Hierna zijn op meer locaties wolven gesignaleerd. Inmiddels hebben wolven zich weer gevestigd in Nederland en zijn in 2019 de eerste 5 jongen geboren op de Veluwe (Zoogdiervereniging, 2021). In Limburg zijn (sporen van) Wolven enkele malen geregistreerd sinds 2017, maar lijkt de soort zich nog niet gevestigd te hebben (Nationale Databank Flora en Fauna, 2021).

Overzicht verspreiding wolf in Nederland en toelichting

Toelichting en leeswijzer kaart

Op de kaart 'Wolvenmonitoring' zijn drie typen iconen aangegeven: een gekleurd gebied met wolf-icoon, een grijze wolf en een auto-icoon. De gekleurde gebieden met wolf-icoon geven het globale gebied aan waar de afgelopen periode op basis van DNA-analyse is aangetoond welke wolven (individuen) hier vastgesteld zijn. De gekleurde gebieden geven het gebied aan waar wolven officieel gevestigd zijn, volgens de criteria uit het Interprovinciaal Wolvenplan, of waar zij een paar hebben gevormd én waar in de afgelopen periode DNA-sporen zijn aangetroffen. De gevestigde wolven die afgelopen periode via DNA zijn vastgesteld zijn: GW2397m en GW2090f in leefgebied Zuidwest-Drenthe/Zuidoost-Fryslân, GW3011f (partner vooralsnog onbekend maar mogelijk GW2864m of GW3250m) in Midden-Drenthe, GW960f (partner GW2398m) op de Midden-Veluwe, GW3012f (partner vooralsnog onbekend) op de Zuidwest-Veluwe en GW1625m op De Groote Heide in Noord-Brabant/Limburg. Daarnaast wordt aan de hand van wildcamerabeelden aangenomen dat de volgende wolven de afgelopen periode nog steeds in hun territorium aanwezig waren: GW893m en GW998f op de Noord-Veluwe, GW2668f (partner vooralsnog onbekend mogelijk GW2664m) op de Noordwest-Veluwe, GW2398m (partner GW960f) op de Midden-Veluwe, GW1889m en GW2363f op de Zuidoost-Veluwe, GW2087m (partner vooralsnog onbekend) in de regio van de Hoge Veluwe en omstreken. De zwervende wolven zijn op kaart aangegeven als grijs gekleurde wolven, tenzij er een sterk vermoeden bestaat dat zij een paar hebben gevormd met een andere (gevestigde) wolf.

Zwervende wolven hebben nog geen vast leefgebied gevonden en zijn nog niet langer dan zes maanden in Nederland via DNA aangetoond. Sommige nakomelingen van de (Noord-Veluwe) roedel zijn ook als grijs gekleurde iconen aangegeven als zij zich buiten het bekende territorium van de Noord-Veluwe bevinden en zij nog geen vast territorium hebben gevonden (de afgelopen periode ging het hierbij om GW1428m, GW2563m en GW3237m).

Van noord naar zuid betreffen de zwervende wolven: GW3250m, GW3242f, GW3243f, GW1428m, GW2666f, GW2540f, GW3241f, GW3240m, GW2936f, GW2435m, GW2563m, GW3237m, GW2937m, GW2807m, GW3236f GW2935m. De wolf GW2664m is opgenomen onder het gekleurde gebied van de Noordwest-Veluwe, omdat deze daar mogelijk een paar gevormd heeft. Voor wolven die langere afstanden afgelegd hebben, is tussen de eerste en de laatste locatie waar de zwervende wolf via DNA is vastgesteld, een stippellijn getrokken. Ook zijn eventuele andere plekken waar het dier via DNA is vastgesteld aangegeven. De aangegeven lijn betreft nadrukkelijk niet de daadwerkelijk gelopen route van de wolf. Op de kaart is van noord naar zuid voor GW3243f, GW2540f, GW3241f, GW2563m, GW2936f, GW3237m, GW2807m en GW3236f een lijn aangegeven, omdat deze wolven een redelijke afstand door Nederland hebben afgelegd.

De locaties met een auto-icoon geven de locatie aan waar een wolf is aangereden. Dat waren afgelopen periode drie wolven: GW2937m op de A12 bij Zevenaar/Duiven, GW3065f op de A2 nabij Grathem en GW3236f op de A2 bij Vught. In de laatste twee gevallen was de aanrijding fataal. In het eerste geval moest de wolf GW2937m, mede gezien de ernst van zijn verwondingen, uit zijn lijden verlost worden. Zie verder de toelichting in het tekstkader onder zwervende wolven.

Zie voor meer informatie: https://publicaties.bij12.nl/voortgangsrapportage-wolf-28-juni-2023/kaart-verspreiding-wolf

Het Faunafonds van BIJ12 heeft de laatste jaren schade getaxeerd  en die was in Limburg veroorzaakt door een zwervende wolf . In 2022 zijn in Nederland meer wolvenaanvallen geweest op landbouwhuisdieren, zoals schapen. In totaal werd voor € 235.188 aan wolvenschade tegemoetgekomen. Dit is 0,5% van de totale uitgekeerde faunaschade in 2022. Ook schade door wolven is in een infographic in beeld gebracht. Daarin valt op dat er vooral meldingen kwamen uit Drenthe en Noord-Brabant.

Disclaimer: meldingen van wolvenschade, tussen 1 november 2021 en 31 oktober 2022, die na begin maart 2023 een eindbeoordeling en besluit hebben gehad, zijn niet in de infographic berekend. De cijfers blijven onderhevig aan veranderingen, omdat er in de tussentijd meldingen worden afgehandeld. Daardoor valt het schadebedrag in de genoemde periode inmiddels hoger uit. Voor de meest actuele schadecijfers heeft u via het Bronbestand met gemelde schademeldingen op vee (bijgewerkt op 02-02-2024) heeft u volledige inzage.

Tabel 1. Getaxeerde schade (€) veroorzaakt door Wolven in Limburg (Bron: Faunafonds).

Schade aan: 2016 2017 2018 2019 2020 2021 (31 mei) 2022
Schaap lam(predatie) € 0 € 0 € 1812 € 0 € 2713,05 € 1214,30  
Totaal € 0 € 0 € 1812 € 0 € 2713,05 € 1214,30 € 4016,–
Tabel 2. Aantal gemelde en afgehandelde schades van de Wolf in Limburg (Bron: Faunafonds).  
Schade aan: 2016 2017 2018 2019 2020 2021 (31 mei) 2022
 (predatie) aantal wolf 0  0 4 1 8 8 18

**Data tot en met 2022

Waarnemingen van wolven kunt u melden via Wolven In Nederland.

In Limburg wordt het Interprovinciaal Wolvenplan aangehouden als richtlijn voor hoe om te gaan met wolven in de provincie. Het Interprovinciaal Wolvenplan schetst meerdere probleemsituaties wanneer ingrijpen bij Wolven mogelijk is met preventieve en/of ontheffingsplichtige maatregelen. Ingrijpen op korte termijn is waarschijnlijk slechts aan de orde als Wolven gevaarlijk of problematisch gedrag vertonen in relatie tot mensen en honden. In het Wolvenplan wordt ingrijpen op de lange termijn voor de beperking van schade niet op voorhand uitgesloten. Het vangen of doden van Wolven in Limburg is alléén mogelijk indien daarvoor de wettelijke grondslag door de provincie Limburg is verleend (ontheffing, vrijstelling of opdracht).

Onderscheid wordt gemaakt in drie soorten interacties waarbij potentieel conflicten ontstaan: Wolf-Mens, Wolf-Hond en Wolf-Vee. Per type interactie zijn mogelijke probleemsituaties gegeven waarbij is ingegaan op het gedrag van de Wolf, de oorzaak, risicoschatting en de maatregel(en). Een uitgebreide toelichting op de tabellen is gegeven in het Interprovinciaal Wolvenplan (IPO, 2019).

Hoe voorkom je dat de wolf schapen of andere landbouwhuisdieren aanvalt of beperk je eventuele schade? In de speciale Faunaschade Preventiekit Wolven en Brochure Bescherming van vee tegen wolven heeft BIJ12 verschillende preventieve middelen op een rij gezet: van fladderlinten tot speciale afrasteringen met stroomdraad, maar ook kuddewaakhonden. Met de benoemde preventieve maatregelen kunnen schapenhouders schade door wolven kunnen voorkomen of beperken.

Het nemen van maatregelen is verplicht om in aanmerking te komen voor een tegemoetkoming in faunaschade voor veel diersoorten. Tot 1 januari 2023 wordt bij het verstrekken van tegemoetkomingen in de schade door wolven niet getoetst of deze maatregelen daadwerkelijk zijn genomen. De periode tot 1 januari 2023 wordt gebruikt om dierhouders in algemene zin voor te bereiden op de komst van de wolf.

Voorbeelden zijn afrastering met stroom(draden), ’s nachts ophokken van vee en inzetten van kuddewaakhonden (BIJ12, 2021).

Schaapskudde “De Voskop, natuur- en landschapsbeheer” heeft regelmatig last van schapen die waarschijnlijk gedood worden door een wolf. Opvallend is dat deze kudde binnen een wolfwerend raster graast en dat de wolf, GW1625m, dit raster weet te omzeilen. Volgens een rapport van dhr. Tegels kan deze wolf als probleemwolf aangewezen worden. Hij adviseert om het traject voor afschot per direct te starten, zodat afschot uitgevoerd kan worden voordat de wolf het gedrag heeft overgebracht aan toekomstig nageslacht (Tegels, 2021).
Naar aanleiding van dit rapport heeft op 11-5-2021 een bijeenkomst plaatsgevonden. Hieruit is gekomen dat men bereid is om tijd, energie en financiën te steken in het achterhalen hoe de wolf het raster kan omzeilen. De FBE heeft toegezegd om wildcamera’s te leveren voor dit project. Echter ligt het monitoren van deze wolf nu stil tot juli.

 

Print Friendly, PDF & Email

Reacties zijn gesloten.