Wolvenproblematiek hoog op de Brusselse agenda

Door Annie Schreijer-Pierik, CDA-Europarlementariër en woordvoerder natuurbeheer

Op dinsdag 15 mei jl. vond in Brussel de conferentie “Verdediging van de weidegang: naar een Europees wolvenplan” plaats, die ik samen met collega-Europarlementariërs uit een breed palet lidstaten organiseerde. De wolf mag dan na meer dan een eeuw afwezigheid in Nederland als nieuwkomer warm worden onthaald, in andere EU-lidstaten bevinden zich al langer aanzienlijke wolvenroedels. Waar wolven tot de jaren ’90 en voor de nieuwe lidstaten nog tot enkele jaren geleden werden beheerd – internationale verplichtingen of niet – zo is sinds de toetreding tot de EU ook daar de Habitatrichtlijn van kracht. Europa beschermt de wolf juridisch sinds 1992. Daarvoor was het dier al beschermd onder de Conventie van Bern (1979). Die gaat over de bescherming van de biodiversiteit en bedreigde soorten. Het dier werd tot halverwege de twintigste eeuw in grote delen van Europa nog volledig uitgeroeid, vooral daar, waar cultuurgrond, mens, dierhouder en de wolf elkaar ontmoetten. Dat is dan ook de reden, dat de wolf eind negentiende eeuw, na de ontginning van de laatste ongerepte bossen, hoogveen- en heidegronden uit ons land werd verdreven.

Het spectaculaire succes van het Europese wolvenherstel van de twintigste en eenentwintigste eeuw plaatst ons echter voor nieuwe uitdagingen. U heeft de berichten kunnen lezen: in Drenthe, Friesland, Groningen, Overijssel en Gelderland zijn al tientallen schapen ten prooi gevallen aan de eerste zwervende wolven die onze vaderlandse bodem hebben betreden vanuit het Duitse grensgebied. Onzekerheid heerst bij schapenhouders en herders. In het Duitse Emsland leven al meerdere roedels wolven. Individuele mannetjes uit verafgelegen wolvenroedels in Nedersaksen en de voormalige DDR doen inmiddels ons land aan.

In andere lidstaten was de wolf nooit verdwenen. Met het Europese beschermingsplan voor wolven van de afgelopen decennia zijn daar ook de aloude conflicten tussen beweiding van heide-, bergweide- en natuurgebieden en het samenleven met wolven verergerd. Vandaar dat ik in november 2017, met steun van een overweldigende meerderheid van het Europees Parlement heb gepleit voor een slagvaardiger aanpak van de wolvenproblematiek in Europa. Dit kan bereikt worden door in regio’s waar het dier een gunstige instandhoudingstoestand heeft, en dus voldoende voorkomt, flexibel met de beschermde status om te gaan.

Sinds eind 2017, en na de stemming over ons “actieplan natuur, mens en economie” (zo gaf Eurocommissaris voor natuurbeheer Karmenu Vella toe), ging het in zijn gesprekken met milieuministers uit lidstaten steeds over de wolvenproblematiek.

Tijdens onze wolvenconferentie gaf de Eurocommissaris echter, tot verontwaardiging van Franse parlementariërs, Europese schapenhouders en herders, plots niet thuis waar het ging om de beschermde status van de wolf in heel Europa te wijzigen, terwijl dat wel mogelijk is zodra een meerderheid van de lidstaten dat eist op basis van wetenschappelijk advies. Hij zette in zijn reactie vooral in op nationale en Europese steun aan beschermingspraktijken voor vee. Een stevige lobby van ngo’s en dierenactivisten had zich voorafgaand aan onze conferentie op de Europese Commissie gestort, want ons pleidooi en onze conferentie deden veel stof opwaaien in zowel agrarisch als ‘groen’ Europa. Terwijl toch de bekende leider van kleine Franse biologische boeren, José Bové, van de Groene fractie samen met ons christendemocraten hoofdorganisator was.

De Europese Commissie gaf tegelijkertijd wel aan, dat ook afschot voor de meest problematische wolven, met een ontheffing, tot de mogelijkheden blijft behoren. De relatief ‘groene’ EU-lidstaat Zweden werkt zelfs met een jaarlijks aantal af te schieten wolven, omdat ook daar de schade aan landbouwhuisdieren toeneemt.

Op mijn voorstel spraken jagers tijdens de conferentie in, maar ook schapenhouders en herders uit Nederland. LTO-vakgroep Schapenhouderij en VGSN benadrukten, dat de wolf een existentiële uitdaging en bedreiging voor hun waardevolle activiteiten kan worden. Het Nederlandse platform NoWolves pleit ervoor om de wolf uit Nederland te weren, dit vanwege de hoge dichtheid van bevolking, dierhouderij, weidegang en ontbrekende ecosystemen voor een wolvenpopulatie.

Een belangrijk aspect voor de problematiek met wolven blijft de kwestie van de hybridisatie: wolf-hondhybriden, zogenaamde bastaarden. Door de kruising van wolven met verwilderde honden in met name Oost-Europa is het vaak maar de vraag of de problematische “wolf” die schapen keelt en ronddwaalt door dorpen, wel een zuivere Euraziatische wolf canis lupus lupusis of gewoon een bastaard-huishond (canis familiaris). De vertegenwoordigster van de Bernconventie herinnerde tijdens de conferentie uitdrukkelijk aan het advies van de Bern-expertgroep uit 2014, namelijk dat wolf-hondhybriden door de overheden van lidstaten middels zorgvuldig afschot uit de populatie verwijderd dienen te worden. Dit om de zuivere Euraziatische wolf te beschermen tegen genetische verontreiniging, en om de natuurlijke schuwheid van de zuivere wolf te behouden. Dat hybriden, die wel geschoten mogen worden (met ontheffing door overheden en na zorgvuldige beoordeling), een groot probleem vormen, werd duidelijk. Ook dat de discussie tussen de onderzoeksinstituten ForGen en Senckenberg en andere wetenschappelijke instituten over hybride wolfshonden nog lang niet afgesloten is. De wolf blijft niet alleen de gemoederen van burgers, boeren, buitenlui en wildbeheerders bewegen, maar ook van talloze wetenschappers.

Anders dan de beweringen in sommige Nederlandse media heeft deze conferentie de puntjes op de i gezet en is duidelijk: de Europese wetgeving biedt flexibiliteit om met ontheffingen problematische wolven af te schieten indien de openbare veiligheid of sociaal-economische ontwikkeling in een regio bedreigd worden. De volledige uitroeiing van de wolf is echter vooralsnog in geen enkele lidstaat toegestaan, ook in Nederland niet, en het in gevaar brengen van de instandhouding van deze dieren blijft verboden. Voor de hybriden in Europa is echter de tijd gekomen voor verwijdering ervan uit de natuur.

Er is echter nog een lange weg van politieke druk in Europa te gaan om eindelijk te komen tot een Europees wolvenplan van de toekomst, een plan dat ook recht doet aan de bijzondere situatie in Nederland en andere dichtbevolkte lidstaten met voornamelijk cultuurgrond, en onvoldoende voedselrijke ecosystemen voor meerdere wolfsroedels.

Voor een algemene wijziging van de juridische beschermde status blijft het vooralsnog wachten op ernstiger incidenten…… Toenemende predatie van wolven op kostbare veulens bij Duitse stoeterijen, op huisdieren in woonwijken en in dorpen doet het ergste vrezen voor de nabije toekomst….. Wordt zeker vervolgd…..

Willen we wol of wolven ?

Voor het eerst in honderden jaren is een wolf gezien in de provincie Friesland. Een maand geleden beet het dier een paar schapen dood in Boijl.  Zo rukt de wolf overal op in ons land.

Dat maakt de vraag steeds urgenter: willen we wol of wolven?
De twee gaan niet samen. Ik was daarom een van de organisatoren van een grote internationale wolvenconferentie in het Europees Parlement. Daar waren veel voorstanders van ingrijpen. De voorzitter van LTO Schapenhouderij was helemaal uit Drenthe gekomen om dit bij te wonen. EU-commissaris Vella (Natuur) was een van de sprekers, maar toonde zich nog wat naïef.  Hij zei dat boeren maar overal schrikdraad moeten plaatsen en hekken die hoog genoeg zijn.
Dat leidde tot hoongelach van het publiek: ziet u voor zich dat heel Friesland of Drenthe vol komt te staan met schrikdraad op hekken van twee meter hoog?
Om een toekomst vol doodgebeten schapen te voorkomen, moeten we waarschijnlijk wachten tot de volgende Europese verkiezingen over een jaar: hopelijk is de volgende EU-commissaris van Natuur wat realistischer.

Luister hier naar mijn radio-interview:
https://www.nporadio1.nl/homepage/9577-wolf-na-lange-tijd-weer-gezien-in-friesland-wolvencongres-in-brussel

Lees hier een aankondiging:
https://politiek.tpo.nl/2018/04/30/eper-annie-schreijer-pierik-cda-zet-strijd-tegen-wolven-door-organiseert-conferentie-in-brussel/

Annie Schreijer-Pierik (CDA/EPP Group)

Member of the European Parliament / Lid van het Europees Parlement / Deputée européenne

Bureau ASP 8 E 253
Wiertzstraat 60

B-1047 Brussel

Tel: +32 2 28 45538
www.annie-schreijer.eu

Print Friendly, PDF & Email

Reacties kunnen niet achtergelaten worden op dit moment.